Krionika: ile kosztuje i co dokładnie kupujesz

Krionika jest w polskiej rozmowie tematem żartobliwym, i to jest szkoda, bo mało który temat ma tak jasno rozpisane liczby. Wszystko jest jawne: cennik, procedura, umowa, statut. Rzadko kto sprawdza.

Ile to kosztuje

Stan na sierpień 2026, według cenników podanych przez same organizacje:

Cryonics Institute (Michigan): przechowanie całego ciała od 28 tysięcy dolarów dla członków dożywotnich i 35 tysięcy dla członków rocznych. Członkostwo: 1 250 dolarów jednorazowo albo 120 dolarów rocznie plus 200 wpisowego. Do tego dochodzi „pomoc lokalna” - transport i usługi zakładu pogrzebowego - której organizacja nie wlicza w cenę.

Alcor (Arizona): 80 tysięcy dolarów za neuroprezerwację, czyli zachowanie samej głowy, i 220 tysięcy za całe ciało. Składki członkowskie zależą od wieku.

Sposób płatności jest tu istotniejszy niż sama kwota: większość członków opłaca procedurę polisą na życie, w której organizacja jest uposażonym. Przy młodym wieku i dobrym zdrowiu składka bywa rzędu kilkudziesięciu dolarów miesięcznie - i to jest ta liczba, którą podaje się w rozmowach, przemilczając sumę.

Co obejmuje procedura

Ważne rozróżnienie: umowa dotyczy utrwalenia i przechowywania. Żadna organizacja nie zobowiązuje się do ożywienia i żadna nie twierdzi, że wie, jak to zrobić.

Przebieg wygląda tak: zespół czeka na stwierdzenie zgonu, natychmiast schładza ciało i podtrzymuje krążenie mechanicznie, wypłukuje krew i zastępuje ją mieszaniną krioprotektantów, po czym schładza do temperatury ciekłego azotu. Ciało trafia do zbiornika, w którym jest przechowywane bez zasilania - azot uzupełnia się okresowo.

Cel tej procedury to witryfikacja: zeszklenie zamiast zamrożenia. Woda w tkankach ma przejść w stan szklisty, bez tworzenia kryształów lodu, które rozrywałyby struktury komórkowe.

Na czym stoi nadzieja

Nie na tym, że kiedyś „się rozmrozi”. Argument krioniczny ma dwie wersje i warto je rozdzielać:

Wersja biologiczna. Kiedyś medycyna nauczy się naprawiać uszkodzenia powstałe przy utrwalaniu i przywracać czynność tkanki. Wynik z nerką szczura z 2023 roku jest pierwszym poważnym krokiem w tym kierunku - i dotyczy narządu prostszego od mózgu o kilka rzędów wielkości.

Wersja informacyjna. Wystarczy, że zachowa się struktura połączeń, a odtworzenie osoby nastąpi przez odczyt i emulację. Ta wersja nie wymaga ożywiania tkanki, wymaga za to rozstrzygnięcia, którego nie mamy: czy z konektomu da się zbudować działający umysł.

Obie wersje mają wspólne założenie, którego nikt nie sprawdził: że utrwalona tkanka zawiera to, co czyni człowieka tym człowiekiem. Pytanie, czy odtworzona osoba byłaby tą samą osobą, opisujemy osobno przy ciągłości tożsamości.

Znane słabe punkty

Czas do rozpoczęcia. Im dłużej po zgonie, tym większe uszkodzenia niedokrwienne. Procedura wykonana w hospicjum, przy zespole czekającym obok, wygląda inaczej niż wykonana po dwóch dniach i locie transatlantyckim.

Toksyczność krioprotektantów. Substancje zapobiegające krystalizacji są w wysokich stężeniach toksyczne dla komórek. Optymalizuje się kompromis między uszkodzeniem chemicznym a mechanicznym - i nie wiadomo, gdzie leży punkt akceptowalny dla mózgu.

Pęknięcia. Przy schładzaniu dużych obiektów powstają naprężenia. Pęknięcia są udokumentowane i organizacje ich nie ukrywają.

Trwałość instytucji. Zobowiązanie jest w praktyce bezterminowe. Ryzyko nie jest fizyczne, tylko organizacyjne: fundusz, zarząd, prawo, sąsiedztwo.

Jak o tym rozmawiać poważnie

Dwa pytania oddzielają rozmowę rzeczową od kpiny w obie strony.

Pierwsze: co dokładnie ma przetrwać? Jeśli struktura połączeń, to rozstrzygające są badania nad utrwalaniem tkanki mózgowej, a nie nad ożywianiem organizmu. Jeśli żywa tkanka - to jesteśmy przy nerce szczura i mamy przed sobą kilka rzędów wielkości.

Drugie: jaka jest alternatywa? Krionika jest zakładem o niskim prawdopodobieństwie powodzenia. Zwolennicy odpowiadają, że alternatywą jest prawdopodobieństwo zerowe, więc rachunek wychodzi na plus przy dowolnie małej szansie. To jest argument spójny logicznie i całkowicie zależny od tego, czy szansa naprawdę jest większa od zera - czego nikt nie wie.

Pewne jest jedno: pieniądze wydaje się teraz, a rozstrzygnięcie następuje po śmierci. To jest jedyna transakcja, przy której klient nigdy nie sprawdzi, czy dostał to, za co zapłacił.