Kto dziś testuje wszczepy mózgowe na ludziach
W rejestrze rekrutuje 37 badań nad wszczepianymi interfejsami. Dwadzieścia ma ośrodek w USA. W Polsce nie ma ani jednego.
Mapa z 1782 roku pokazuje świat podzielony na dwie półkule. Ten tekst jest o innym podziale, znacznie świeższym: gdzie na świecie wszczepia się dziś elektrody do ludzkich mózgów w ramach badań klinicznych.
Dane pochodzą z jednego zapytania do publicznego rejestru i podajemy je razem z metodą.
Jak policzyliśmy
Rejestr ClinicalTrials.gov prowadzi amerykańska biblioteka medyczna i jest największym publicznym spisem badań klinicznych na świecie. Ma interfejs programistyczny, więc dane da się pobrać i policzyć.
Zapytanie: „brain computer interface implant”. Data pobrania: 17 sierpnia 2026. Wyniki:
- 72 badania we wszystkich stanach - zakończone, zawieszone, planowane i trwające;
- 37 badań rekrutujących uczestników w chwili pobrania.
Kraje policzyliśmy tak, żeby jedno badanie liczyło się dla danego kraju raz, niezależnie od liczby ośrodków. Wynik dla badań rekrutujących:
| Kraj | Liczba badań |
|---|---|
| Stany Zjednoczone | 20 |
| Chiny | 4 |
| Szwajcaria | 3 |
| Holandia | 2 |
| Francja | 2 |
| Kanada | 2 |
| Rosja, Wielka Brytania, Australia, ZEA | po 1 |
Polska: zero.
Czego ten rachunek nie obejmuje
Trzy zastrzeżenia, bez których liczby wprowadzają w błąd.
To jest rejestr amerykański. Badania prowadzone wyłącznie w Unii mogą być rejestrowane w systemie unijnym i nie pojawiać się tutaj. Przewaga Stanów Zjednoczonych jest więc realna, ale w tych danych zawyżona.
Zapytanie tekstowe nie jest kategorią. Rejestr nie ma pola „wszczepiany interfejs mózg-komputer”. Wynik zależy od tego, jak zespoły opisały własne badanie - część trafnych rekordów mogła nie zawierać tych słów, a część dopasowanych może dotyczyć czegoś innego.
Liczby żyją. Rekrutacja zaczyna się i kończy. Podana liczba dotyczy jednego dnia i za miesiąc będzie inna.
Co wiemy
- W publicznym rejestrze amerykańskim figuruje kilkadziesiąt badań nad wszczepianymi interfejsami, z czego kilkadziesiąt rekrutuje.
- Zdecydowana większość ma ośrodki w Stanach Zjednoczonych; drugi ośrodek aktywności to Chiny.
- Wśród sponsorów są zarówno firmy, jak i zespoły uniwersyteckie.
Czego nie wiemy
- Ile badań prowadzi się poza tym rejestrem, zwłaszcza w Unii i w Chinach.
- Ilu łącznie ludzi ma dziś na świecie wszczepiony interfejs badawczy. Nikt tego nie zlicza publicznie.
- Ile z tych badań zakończy się czymkolwiek. Historia tej dziedziny każe zakładać, że mniejszość.
Co widać poza liczbami
Dwa modele finansowania. Część badań prowadzą firmy, część zespoły akademickie działające od dekad. To jest różnica praktyczna: firma może zniknąć razem z serwisem urządzenia, o czym piszemy przy porzuconych wszczepach, a zespół uniwersytecki - stracić finansowanie.
Wąskie wskazania. Badania dotyczą osób po urazie rdzenia, ze stwardnieniem zanikowym bocznym, po udarze pnia mózgu. Nie ma badań nad wszczepianiem interfejsów osobom zdrowym - i to jest w tej chwili najważniejsza informacja z całego zestawienia.
Skala pozostaje mała. Kilkudziesięciu uczestników na całym świecie, w rozproszonych ośrodkach. Wyniki, które opisujemy przy protezie mowy i przy moście mózg-rdzeń, pochodzą od pojedynczych osób - i tak wygląda dziś cała ta dziedzina.
Dlaczego zero w Polsce ma znaczenie
Nie dlatego, że polskie ośrodki powinny wszczepiać elektrody na wyścigi.
Dlatego, że rozmowa o neuroprawach, o zgodzie i o serwisowaniu urządzeń toczy się tam, gdzie te urządzenia są. Kraj bez własnych badań w tej dziedzinie przyjmuje reguły ustalone gdzie indziej - i dowiaduje się o nich, gdy technologia jest już gotowa do sprzedaży.
Rekomendacja UNESCO z 2025 roku jest dokumentem międzynarodowym i niewiążącym. Przepisy, które będą wiązać, powstaną z praktyki tych trzydziestu siedmiu badań.
Co z tego wynika
Praktycznie: wszczepiane interfejsy mózg-komputer są dziś przedmiotem kilkudziesięciu badań na świecie, prowadzonych u ciężko chorych, w niewielu ośrodkach.
Dla debaty: to jest właściwa skala do rozmowy. Nie „miliony ludzi ze wszczepami”, tylko kilkudziesięciu uczestników badań - i cała reszta w postaci zapowiedzi.
Dla Polski: zerowy udział w badaniach oznacza zerowy wpływ na to, jak ta dziedzina zostanie uregulowana. To jest decyzja, która została podjęta przez niepodejmowanie żadnej.
Część większego wątku
- Interfejsy mózg–komputerOd pierwszego kursora sterowanego myślą po 62 słowa na minutę: co wykazano u ludzi, u ilu i z jakim ryzykiem.
Źródła (4)
- ClinicalTrials.gov (U.S. National Library of Medicine), Zapytanie: „brain computer interface implant", stan rekrutacji: rekrutujące, ClinicalTrials.gov, interfejs programistyczny wersji 2 (2026)
Dane pobrane 17 sierpnia 2026 r. Rejestr amerykański: część badań europejskich rejestruje się wyłącznie w systemie unijnym i tu nie występuje. Liczby zmieniają się z tygodnia na tydzień.
- Henri Lorach i in., Walking naturally after spinal cord injury using a brain-spine interface, Nature, t. 618 (2023)
- Francis R. Willett i in., A high-performance speech neuroprosthesis, Nature, t. 620 (2023)
- UNESCO, Ethics of neurotechnology: UNESCO adopts the first global standard, UNESCO (2025)
Więcej w dziale Neurotechnologia
Cały dział →
Komentarze
Wczytuję komentarze…