Akt o sztucznej inteligencji rozłożony na części, bez publicystyki

Kto to jest

Nagranie z wydarzenia zorganizowanego przez katedrę zajmującą się prawem nowych technologii na Uniwersytecie Wiedeńskim. To wykład prawniczy, nie komentarz publicystyczny — i na tym polega jego wartość.

Dlaczego warto

O unijnym akcie o sztucznej inteligencji napisano bardzo dużo i bardzo nierówno. Krąży zarówno wersja, że to przepisy, które „zabiją europejską technologię”, jak i taka, że nie zmieniają praktycznie nic. Obie są wygodne i obie omijają treść.

Ten wykład robi rzecz nudniejszą i pożyteczniejszą: przechodzi przez konstrukcję przepisów. Kto jest dostawcą, a kto podmiotem stosującym; co znaczy kategoria wysokiego ryzyka i jakie obowiązki się z nią wiążą; które praktyki są zakazane wprost.

Osobno omówiony jest wymóg kompetencji w zakresie AI — obowiązek zapewnienia, by osoby zajmujące się takimi systemami w organizacji potrafiły je zrozumieć. To fragment przepisów, który w relacjach prasowych niemal nie istnieje, a dotyczy znacznie szerszego kręgu podmiotów niż budowa modeli: także tych, które gotowe systemy jedynie stosują.

Dla polskiego czytelnika materiał ma dodatkowe znaczenie, bo krajowa ustawa o systemach sztucznej inteligencji jest wobec aktu unijnego wtórna — wskazuje organ nadzoru i tryb egzekwowania, ale kategorie i obowiązki pochodzą z prawa UE.

Nagranie jest po angielsku, ma charakter akademicki i nie zastępuje porady prawnej.

Zanim obejrzysz

Dwa pojęcia, bez których wykład się rozjedzie. Provider (dostawca) to ten, kto system buduje albo wprowadza pod własną nazwą. Deployer (podmiot stosujący) to ten, kto go używa we własnej działalności. Większość organizacji w Polsce jest tym drugim — i to na nie spada część obowiązków, o których w relacjach prasowych prawie nie ma mowy.

Czego nagranie nie rozstrzyga. Nie wiadomo jeszcze, jak organy nadzoru będą stosować przepisy w praktyce ani jak wypadnie pierwsza sprawa sporna. Wykład opisuje konstrukcję prawa, nie jego stosowanie — bo tego jeszcze nie ma.

Tło krajowe opisujemy w kronice: Polska ma ustawę o systemach sztucznej inteligencji i Akt o sztucznej inteligencji wchodzi w fazę egzekwowania.